آربیتراژ در بازار بیت‌کوین




یو بازار: ظهور آربیتراژ زمانی با راه اندازی بازارهای آتی بیت کوین، به آربیتراژ مکانی که چند سال در بازار جهانی این ارز رمزنهاد وجود داشت، افزوده شد تا امکان سودگیری از تفاوت قیمت، بیش از پیش مورد توجه کارشناسان قرار گیرد. قیمت بیت کوین در کارگزاری های مختلف بسته به ارزی که معاملات براساس آن انجام می شوند، حجم معاملات روزانه و به طور کلی شرایط جغرافیایی و مکانی، تفاوت محسوسی داشته که در طول روز های اخیر به ۲ هزار دلار رسیده است.

به گزارش یو بازار، از طرف دیگر افتتاح معاملات آتی بیت کوین ازسوی دو گروه CME و Cboe، ظرف ۱۰ روز گذشته، امکان بهره بردن از آربیتراژ زمانی را نیز مهیا ساخت؛ یک معامله گر در طول روزهای گذشته می توانست هر بیت کوین را با قیمت ۱۸ هزار دلار از بازار نقدی خریداری کند و آن را در بازار آتی بالای ۲۰ هزار دلار به فروش برساند. آربیتراژ به طور عمومی به سود بردن از تفاوت قیمت محسوس در بازارهای مالی و کالایی اطلاق می شود. به طور کلی دو نوع از آربیتراژ در اقتصاد مطرح هستند که به آربیتراژ مکانی و آربیتراژ زمانی معروف شده اند. زمانی که قیمت یک کالا یا سرمایه مالی در بازارها، کارگزاری ها یا صرافی های مختلف متفاوت باشد، امکان خرید با قیمت کمتر از یک بازار و فروش آن در بازاری که با قیمت های بالاتر فعالیت می کند، مهیا می شود. استفاده از این تفاوت قیمتی، آربیتراژ مکانی است. در حالت دیگر که قیمت یک کالا در بازار آنی یا نقدی با قیمت آن کالا در بازار آتی فاصله داشته باشد، برخی معامله گران اقدام به استفاده از فاصله قیمتی می کنند؛ به طوری که کالای موردنظر را از بازار نقدی ارزان تر تهیه کرده، در بازار آتی با سررسید دلخواه به فروش می رسانند. نمونه های زیادی از آربیتراژ زمانی در بازارهای مشتقه وجود داشته که هریک دلایل خاصی داشته اند. با اینکه تئوری قیمت گذاری آربیتراژی، وجود هر دو نوع زمانی و مکانی را در نهایت به ثبات قیمت ها منتهی می داند؛ اما آیا این نظریه درخصوص ارز های رمزنهادی مانند بیت کوین نیز تحقق خواهد یافت؟ توجه بسیاری از کارشناسان اقتصادی را به خود معطوف کرده است.

تفاوت قیمت جغرافیایی بیت کوین!

کارگزاری های بسیاری در سراسر دنیا، معاملات بیت کوین را پشتیبانی می کنند. برخی از این کارگزاری ها معاملات را براساس دلار، یورو، ین یا هر ارز رایج دیگری معتبر می دانند و برخی نیز بدون تمرکز بر ارزی خاص، کلیه معاملات را پذیرا هستند. در کنار ازدیاد کارگزاری ها و صرافی ها، تنوع شیوه های نرخ گذاری نیز در طول این سال ها تبدیل به عاملی شده که تنوع قیمت بیت کوین را به طور بی سابقه ای در سراسر دنیا افزایش داده است. به عنوان مثال، هر بیت کوین روز گذشته در بازارهای نقدی از قیمت ۱۸ هزار دلار تا ۲۰ هزار دلار معامله می شد. در واقع این تفاوت قیمت ۲ هزار دلاری، امکان آربیتراژ مکانی را به طور فراگیر مهیا ساخته بود. در چنین شرایطی، یک معامله گر می توانست از طریق کارگزاری Hitbit، بیت کوین را با قیمت ۱۸ هزار دلاری خریداری کند و آن را در بازار Okcoin، با قیمت ۲۰ هزار دلار به فروش برساند و سود زیادی از این آربیتراژ مکانی به جیب بزند. تفاوت قیمت بیت کوین در کارگزاری های مختلف به دو مولفه اصلی مربوط می شود. اولین مولفه، ارزی است که برای خرید و فروش بیت کوین استفاده می شود. در حالتی که یک ارز پرنوسان، حجم زیادی از معاملات را تشکیل داده باشد، شناسایی ارزش واقعی آن ارز در بازه کوتاه مدت و دیدگاه بازارها نسبت به آینده، کیفیت و بازدهی آن ارز، قیمت های متفاوتی از بیت کوین را تولید می کند. در واقع، چشم انداز نسبت به ارزی که تراکنش های بیت کوینی را پشتیبانی می کند، به صورت مستقیم می تواند قیمت این ارز رمزنهاد را جابه جا کند. دومین مولفه ای که تفاوت قیمت ها را در کارگزاری های مختلف ناشی می شود، حجم معاملات روزانه ای است که از طریق آن کارگزاری انجام می پذیرند. هرچه یک کارگزاری روز خلوت تری داشته باشد، احتمال آنکه قیمت بیت کوین در این کارگزاری پایین تر از کارگزاری های دیگری که سهم بیشتری از بازار دارند ثبت شود، بیشتر است. با این اوصاف، آربیتراژ مکانی چند سالی است که در بازار بیت کوین وجود دارد؛ اما آنچه خبرهای مربوط به آربیتراژ را به صحنه اصلی بازارها بازگردانده، به وجود آمدن آربیتراژ زمانی پس از استقرار معاملات آتی شرکت Cboe و CME است.

ظهور آربیتراژ زمانی

یکشنبه هفته گذشته، معامله آتی بیت کوین برای اولین بار از سوی شرکت Cboe راه اندازی شد و بامداد دیروز نیز معامله آتی بیت کوین در نسخه «بورس کالای شیکاگو»، به راه افتاد. به وجود آمدن بازار آتی بیت کوین به طور رسمی، با استقبال شدید معامله گران مواجه شد، به طوری که سامانه Cboe، در بدو افتتاح از دسترس خارج شد. در حالی که هر بیت کوین در بازار نقدی حدود ۱۷ هزار دلار معامله می شد، ارزش قراردادهای آتی با سررسید یک تا سه ماهه، بالای ۱۸ هزار دلار ثبت می شد. این تفاوت قیمت بیش از ۱۰۰۰ دلار، سرآغاز گفت وگو های پیرامون آربیتراژ زمانی در بازار بیت کوین را شکل داد. با این شرایط، یک معامله گر روز گذشته می توانست بیت کوین را در بازار نقدی با قیمت ۱۸ هزار دلاری خریداری کرده، آن را با قیمت بیشتر از ۲۰ هزار دلار طی قرارداد آتی با سررسید ژانویه (یک ماه بعد)، به فروش برساند. یکی از مدیران شرکت Cboe، دوشنبه هفته گذشته درخصوص آربیتراژ زمانی در بازار واکنش نشان داده بود.

وی تئوری قیمت گذاری آربیتراژی را سبب ایجاد تعادل قیمت در روزهای آتی عنوان کرده بود و وجود تفاوت حداقل ۱۰۰۰ دلاری را موقتی دانسته بود. وجود تفاوت قیمت در بازار نقدی و بازار آتی در حالتی که قیمت آتی بیشتر از قیمت آنی باشد به دو دلیل عمده در سطح بازارها وجود دارد. مهم ترین دلیلی که قیمت آتی را بیشتر از قیمت نقدی ثبت می کند، وجود تورم در شرایط معمول اقتصادی است. در واقع ارزش پول به مرور زمان با توجه به رشد احتمالی تورم، کاهش می یابد و همین عامل موجب می شود در حالت عادی قیمت آتی یک کالا بیشتر از قیمت آنی آن شود. دلیل دومی که به کمتر بودن قیمت های نقدی نسبت به قیمت های آتی مربوط است، هزینه انبار یا نگهداری کالا است. به عنوان مثال، قیمت نفت در بازار آتی معمولا بیش از قیمت نقدی آن است؛ چراکه هزینه نگهداری نفت به مدت یک یا چند ماه تا سررسید آتی، ضرورت گران تر بودن قیمت آتی را نشان می دهد. اگر نفت در بازار نقدی ۵۶ دلار و در بازار آتی ۵۹ دلار معامله شود، بالطبع هزینه انبار هر بشکه تا ۳ دلار صرفه اقتصادی نخواهد داشت؛ بنابراین طبیعی است که ارزش آتی نفت بیشتر از ارزش نقدی آن باشد. البته چشم انداز افزایشی در بازار یک کالا به طور عمومی ارزش آتی آن را بیشتر از ارزش آنی آن ثبت می کند که درخصوص بیت کوین تا حدودی صادق بوده است؛ اما این تفاوت قیمت نیز تا حدود خاصی طبیعی است.

با بررسی دو دلیل رایج تفاوت ارزش آتی و نقدی در بازار بیت کوین، می توان نگاه دقیق تری به آربیتراژ زمانی انداخت. کاهش ارزش پول هایی که با بیت کوین مبادله می شوند، تا حدی بالاتر بودن قیمت در بازار آتی را توجیه می کند؛ اما نه به اندازه تفاوت ۱۰۰۰ دلاری. علاوه بر این، بیشترین معاملات بیت کوین همچنان براساس دلار آمریکا انجام می شود و سهم ارز کشورهایی مانند ونزوئلا که درگیر بحران های ارزی هستند، در بازار بسیار اندک است. دلیل دوم که هزینه نگهداری یا ریسک نگهداری کالا است، نیز تا حدی گران تر بودن قیمت های آتی را توجیه می کند؛ چراکه پروسه پرداخت، انتقال یا فعالیت در شبکه بیت کوین چندان ساده نیست و نیاز به دانش نسبی دارد. در طول سال های اخیر پرونده های زیادی در رابطه با گم شدن کلید امنیتی یا اطلاعات دیجیتالی بیت کوین ها گزارش شده است. کلید های امنیتی که مانند رمز عبور عمل می کنند، به همراه اطلاعات منحصر به فرد هر بیت کوین به اندازه ای طولانی و پیچیده هستند که کاربران باید این اطلاعات را روی یک فلش یا هارد کوچک ثبت کنند؛ در صورتی که به هر دلیلی این اطلاعات از دست بروند، شخص دیگر قادر به بازیابی بیت کوین خود نخواهد بود و این بیت کوین به اصطلاح در شبکه گم می شود. پیچیدگی تراکنش های بیت کوینی می تواند دلیلی بر غلبه قیمت های آتی بر قیمت های نقدی باشد؛ اما این دلیل نیز برای پوشش تفاوت قیمت بالای ۱۰۰۰ دلاری کافی نیست؛ بنابراین یک معامله گر که دانش لازم برای فعالیت در شبکه بیت کوین را دارا است، به راحتی می تواند از آربیتراژ مکانی و زمانی موجود در کارگزاری ها و بازارهای نقدی و آتی سودگیری کند.


مطالب پیشنهادی